تدبير خارش و جوشش كه اندرون فرج يا بيرون آن پديد آيد : لعاب خطمى و گل سرشوى طلا كردن و در دوغ و در شيرهء عنب الثعلب و آب هندوانه و كاسنى هرچه از اين‌ها به هم رسد ، گل سرشوى [ در وى ] حل كرده [ و ] در وى نشستن و درون و بيرون فرج بدين دواء مذكور آلائيدن فايده دارد . تدبير آنكه عضلات پشت و شكم به سبب بخار و گرانى جنين ممتلى شود و كشيده گردد و اعيا و ماندگى قوى در وى پديد آيد . و در اين صورت ، روغن گل ماليدن و از پشك بز و آرد جو نان پخته و در پارچه‌يى گرفته تكميد كردن و تلطيف غذا نمودن و عضله‌هاى پشت و گردن و كتف و بازو محكم ماليدن سود دارد . تدبير خونى كه از حبالى ظاهر شود بىمحلّ و بىدستور : بگيرند عدس و گلنار و پوست انار و انجير خشك و هليله در آب و سركه بجوشانند و از آب وى آبزن سازند و ثفل آن را باريك سائيده بر عانه طلا نمايند . و اگر خون بسيار آيد ، قرص كهربا و ساير آن چه در افراط طمث گفته آيد ان شاء اللّه تعالى استعمال نمايند . [ 1266 ] فايده : هرگاه ماه نهم شروع شود ، بايد كه حامله هر روز سه درم روغن بادام شيرين بر نهار بخورد و از چيزهاى ترش و قابض و غليظ پرهيزد كه اگر چنين كند ، فرزند بىزحمت آرد و در غايت پاكيزگى . و ايضا هرگاه ايّام ولادت نزديك رسد ، بفرمايند كه در حمّام و آبزن كه در او كرنب و حلبه و شبت و تخم كتان جوشانيده باشند درآيد و بر شكم و پشت او روغن شبت و بابونه و كنجد بمالند و اغذيهء چرب و حلوا قند به روغن بادام خوردن دهند تا به آسانى برآيد . و تدبير عسر ولادت گفته خواهد شد . [ 1267 ] قسم سوّم : در كثرت اسقاط يعنى حمل افتادن . و اسباب آن بسيار است : يكى ، خارجيه چون ضربه و سقطه و وثبهء قويه ، خاصّه به سوى خلف . دويم ، نفسيه ، چون غضب مفرط و حزن مفرط و طول مقام در حمام و فرط حرارت و برودت هوا و شم رايحه ماكولات كه دل بدان مايل شود و خوردنش ميّسر نيايد . و باشد كه فرح مفرط بر سبيل ندرت به اسقاط انجامد . سوّم ، بدنيه ، چون بيمارىها و فرط خلوّ خواه از جوع باشد خواه استفراغ و فرط امتلا